ตามหาคำตอบ มัทฉะ Matcha คืออะไร ผงแป้งชาเขียวญี่ปุ่นแท้

ชาเขียวญี่ปุ่นแท้-maruzen-ไร่ชาบุญรอด

ตามหาคำตอบ มัทฉะ Matcha (抹茶)คืออะไร ผงแป้งชาเขียวญี่ปุ่นแท้

ตามหาคำตอบมัทฉะ Matcha (抹茶) คืออะไร  เป็นผงบดละเอียดจากใบชา เป็นผงชาเขียวญี่ปุ่นแท้ ที่นำมาใช้ในพิธีชงชา โดยต้นชาที่นำมาทำมัทฉะ Matcha มีการดูแลเป็นพิเศษตั้งแต่เริ่มต้นการปลูกในที่ร่ม การเก็บ การเป่าลม  การอบไอน้ำที่ร้อน Stream และการบดในครกหินเพื่อให้ได้ ผงมัทฉะ Matcha ชาเขียวญี่ปุ่นแท้ๆ
ชาเขียวญี่ปุ่นแท้

มัทฉะ เป็นผงบดละเอียด แป้งผงชาเขียวญี่ปุ่นแท้

ใบชาเริ่มต้นถือกำเนิดที่ประเทศจีนกว่า 2000 ปี ต่อมาในสมัยคริสต์ศตวรรษที่ 12 มีการนำใบชาเข้ามาประเทศญี่ปุ่น โดยนักบวชชาวญี่ปุ่น Eichu  แห่งเมืองไอจิ นำใบชาเพื่อมาถวายเป็นยารักษาโรคให้ท่านจักรพรรดิ Saga เป็นจุดกำเนิดให้คนญี่ปุ่นเริ่มสนใจและนิยมการดื่มชา มีเรื่องเล่าต่อกันมาว่าการพบชาเขียวญี่ปุ่นแท้ มัทฉะเป็นเรื่องบังเอิญมากกว่า   ในช่วงฤดูอากาศหนาวเย็นมีหิมะปกคลุมพื้นที่ปลูกชา  คนปลูกชาต้องนำฟางมาคลุมต้นชาเพื่อควบคุมแสง  และเพื่อปกป้องยอดใบชา แต่ปรากฏว่าได้ใบชาที่มีสีเขียวแก่ มีสารอาหารที่มีประโยชน์  เมื่อนำใบชาอบไอน้ำเอานำ้ออกจากใบชาก็จะได้ ใบชาแห้ง เราเรียกว่า เซนฉะ  Sencha  แล้วนำมาบดในครกหินให้ละเอียดไม่ให้อุณหภูมิสูงจนเกินไป  เราจะได้เป็น ผงแป้ง   ชามัทฉะ  Matcha

ชาเขียวญี่ปุ่นแท้-green-tea

ชามัทฉะ ผงแป้งชาที่ใช้ในพิธีชงชา

 พิธีชงชา 茶道(Sadou) หรือ 茶の湯 (Cha no yu) เป็นวัฒนธรรมของญี่ปุ่นที่มีมาช้านานเริ่มจาก ท่าน เซ็น โนะ ริคิว (Sen no rikyu)  ได้กำหนดแบบแผนหลักการของพิธีการชงชาคือ  ความสุนทรีย์ในความเรียบง่าย การรวมเป็นหนึ่งเดียวกับธรรมชาติด้วยจิตใจที่นิ่งสงบและบริสุทธิ์  โดยมีหลักของศาสนาพุทธนิกายเซนเข้ามาด้วย  ในพิธีชงชา มีลักษณะของความสงบ เรียบง่าย และสง่างาม เมื่อไปเที่ยวกับทริปอาซาฮีโชดดีมาก ในชีวิตได้ไปดู พิธีชงชาบนถนนกินซ่า  เลยถ่ายรูปเก็บมาฝากกัน ทำให้อยากเรียนรู้ขั้นตอนของพิธีชงชา

ชาเขียวญี่ปุ่นแท้-Maruzen-tea-พิธีชงชา-

พิธีชงชา

 ขั้นตอนของพิธีชงชา เพื่อการต้อนรับแขกผู้มาเยือน
1. เจ้าของบ้านให้แขกผู้มาเยือน นั่งชมสวนนอกบ้านก่อนเข้าบ้าน  เพื่อได้สร้างความสบายใจพักสายตาและจิตใจ ให้ได้ผ่อนคลาย สร้างสมาธิให้กับแขกผู้มาเยือน
2. เชิญแขกเข้าบ้านผ่าน ทางเข้าบ้านมีช่องสี่เหลี่ยม ทุกคนก้มหัวเข้าผ่านทางนี้ เหมือนบอกเป็นปรัชญาถึงความเท่าเทียมกัน
3. ภายในห้องพิธีชงชา ประดับภาพแขวนหรือดอกไม้ให้แขกพินิจพิจารณาข้อคิดต่างๆ ในขณะที่อีกมุม เจ้าของบ้านจุดไฟที่เตาต้มน้ำ
4. การนั่งในพิธีชงชานั่งทับขา แขกนั่งตรงข้ามกับผู้ชงชา ที่เรียกว่า ฮันโต แขกเลือกหยิบขนมโดยใช้ไม่ โยจิวางลงบนกระดาษที่ใช้รองขนม เรียกว่า ไคชิ และรับประทานให้หมดก่อนที่จะเสิร์ฟชา
5. ผู้ชงชาใช้ไม้ไผ่ตักผงแป้ง ชามัทฉะ Matcha ชาเขียวแท้ญี่ปุ่น นำมาผสมในถ้วยชา  ที่เกือบทุกบ้านจะเลือกใช้ถ้วยที่สวยงาม บางถ้วยมีคุณค่าเป็นมรดกตกทอดประจำตระกูลกันมา นำช้อนไม้ไผ่ขนาดเล็กตัก ผงแป้งชามัทฉะ ใส่ถ้วยชงชา ตักน้ำร้อนจากหม้อต้มมาใส่คนด้วยฉะเซน (chasen : ไม้คนชา) จนแตกฟองแล้ววางไว้ด้านหน้าผู้ดื่ม
6. วิธีดื่ม คือยกถ้วยชาขึ้นมา  ด้วยมือขวาและวางลงบนฝ่ามือข้างซ้าย หมุนถ้วยชาเข้าหาตัวหลังจากดื่ม แล้วใช้ปลายนิ้วเช็ดขอบถ้วยชา และใช้ไคชิ (kaishi : กระดาษรองขนม) เช็ด การหมุนปากถ้วยเพื่อให้จิบนำ้ชาเป็นคนละด้านกับเจ้าของบ้าน

พิธีชงชา-Maruzen-green-tea

ไม้คนชา หรือเรียกว่า  ฉะเซน Chasen

สำหรับใครที่ไม่ชอบดื่มชา เพราะทนรสขมไม่ได้ ก็ไม่ต้องกังวลไปนะค่ะ เพราะชาที่ใช้ในพิธี จะมีสองชนิดค่ะ คือ อุสุ ฉะ ซึ่งมีรสอ่อน ไม่ขมเท่าไหร่ และ โคอิ ฉะ ซึ่ง มีรสเข้ม แต่สำหรับคนต่างชาติอย่างเรา ก็มักจะได้ดื่มอุสุ ฉะ นี่แหละค่ะ คนญี่ปุ่นเขาก็เข้าใจว่าเราอาจจะไม่ชินกับรสขมของชาบ้านเค้า

ชาเขียวญี่ปุ่นแท้-ไร่บุญรอด

ไร่ชาบุญรอด เชียงราย ดูแลเอาใจใส่เพื่อคุณภาพชาเขียวญี่ปุ่นแท้

มาเที่ยวไร่บุญรอด ที่เชียงราย ครั้งแรกได้มีโอกาสมาถ่ายรูปทางช้างเผือกที่ไร่ชา 3 ก็เห็นมีการรดนำ้ตลอดเวลาดูแลอย่างดี เคยสงสัยทำไมต้นชาแต่ละไร่มีการดูแลรดนำ้และเก็บใบชาแตกต่างกัน ในครั้งนี้มาดูงานไร่ชาที่โรงงานชา Maruzen  ได้เรียนรู้กระบวนการขั้นตอนการผลิตชาเขียวญี่ปุ่นแท้ จากคุณตะวัน บุรีแก้ว ผู้เชี่ยวชาญเรื่องชาของโรงงาน Maruzen และเป็นคนเกิดที่เชียงราย คุณตะวันภูมิใจที่จังหวัดเชียงรายได้ผลิตชาเขียวคุณภาพดี

ชาเขียวญี่ปุ่นแท้-ไร่ชาบุญรอด

ไร่ชา 3 มีเนื้อที่ 200 ไร่ เป็นชาออร์แกนิก

 คุณตะวัน เล่าให้ฟัง ว่าชามัทฉะ Matcha ของมารุเซน ปลูกที่ไร่บุญรอดมีคุณภาพเเหมือน ที่เมือง Shizuoka ประเทศญี่ปุ่น เพราะ ไร่บุญรอด มีความสูงจากระดับน้ำทะเล 450 เมตร และมีอากาศเย็นแตกต่างกันเหมาะสมกับการปลูกชาอู่หลง เบอร์ 12   มีชื่อวิทยาศาสตร์คือ Camellia sinensis  มีพื้นที่การปลูกไร่ชากว่า 800 ไร่ ไร่ชา 3 เป็นไร่ออร์แกนิก 200 ไร่ สำหรับไร่ชาที่ทำมัทฉะ Matcha มีการปลูกใช้การเพาะชำให้ใบชาได้คุณภาพตรงกับที่ชาญี่ปุ่น การปลูกไร่ชามัทฉะ ปลูกในที่ร่มต้องดูแลเป็นพิเศษ เพื่อให้ได้ใบสีเขียว สร้างสารคือ คาเฟอีน (caffeine) และธิโอฟิลลีน (theophylline) ซึ่งมีฤทธิ์กระตุ้นการทำงานของระบบประสาท มีประโยชน์กับผู้ดื่มช่วยให้สดชื่น
ชาเขียวญีปุ่นแท้-Maruzen-tea

ชาเขียวญีปุ่นแท้-Maruzen-tea

 เข้าชมโรงงาน Maruzen คุณตะวันเล่าต่อว่า ชามัทฉะ ต้องใช้คนเก็บชาตอนตี 5 คนเก็บชาไม่ใช่ใครๆ ก็ได้ แต่ต้องมีการลงทะเบียนอบรมก่อน (ยกมือขอลงทะเบียนอบรมเก็บชาก่อนดีกว่า)  หลังจากเก็บชามัทฉะภายใน 30 นาทีส่งเข้าโรงงานชา Maruzen  มีนายช่างญี่ปุ่นควบคุมการปลูกการเก็บดูแลใบชาเรื่มจากการเป่าลมใบชาก่อนให้ดูมีชีวิต หลังจากนั้น Stream อบไอน้ำให้ใบชาเพื่อให้ใบชาดูแห้งสด  ต่อจากนั้นมีการนวดใบชา เป็นให้เป็น ชาเซนฉะ สำหรับ มัทฉะ ต้องนำไปบดในครกหิน (สงสัยไหมทำไมต้องใช้ครกหิน) เพื่อไม่ให้ความร้อนสูงเกินจนทำลายสารอาหารในใบชาและให้คงความหวานแบบธรรมชาติ

โรงงานชาเขียว-Maruzen

หลังจากเก็บชา ต้องส่งโรงงาน อบไอน้ำ เป่าลมให้ใบชามีความสด

ชาเขียวญี่ปุ่นแท้-โรงงาน-Maruzen

คุณตะวัน บุรีแก้ว Plant Manager และนายช่างญี่ปุ่น ดูแล โรงงาน Maruzen

คงได้คำตอบแล้วน่ะค่ะ ว่า ชามัทฉะ Matcha คืออะไร กว่าจะเป็น ผงแป้งชามัทฉะชาเขียวญี่ปุ่นแท้ ในไร่บุญรอดทุกคนตั้งใจและเอาใจใส่  ใช้ใจดูแลรักษาคุณภาพชาเป็นพิเศษ แตกต่างกับชาทั่วไป พนักงานทุกคนใส่ใจดูแลตั้งแต่ การปลูก การเก็บ กระบวนการผลิต จนเชื่อได้ว่า ชามัทฉะ Matcha ของ Maruzen จากไร่ชาบุญรอดมีคุณภาพดีแบบชาเขียวญี่ปุ่นแท้ๆ